Tuesday, October 22, 2013

ముత్యాల మురిపాల అట్లతద్ది పాట



ఈరోజు అట్లతదియ పండుగ. అట్లతద్ది అనికూడా అంటారు. ఇది ఆడపిల్లలు నోచుకునే ఒక నోము. 

అట్లతద్దోయ్ ఆరట్లోయ్
 ముద్దపప్పోయ్ మూడట్లోయ్ అనే పాట అట్లతద్ది పాట. కుజదోషం పోయి మంచి భర్త లభించి చక్కని కుటుంబజీవితం కావాలని ఆడపిల్లలు నోచుకునే నోము అట్లతద్ది.  పూజలు, వాయనాలు, వెన్నెల్లో ఆటలు, ఉయ్యాలలు ఊగడాలు అమ్మాయిలలో  గట్లుతెంచుకుని పారే  ఉత్సాహాల, ఆనందాల పరవళ్ళు అట్లతద్ది రోజు ప్రత్యేకతలు.

ఈ అట్లతద్ది పండుగనాడు చేతులనిండా గాజులు వేసుకుని, నోటినిండా తాంబూలం పండించుకుని, చేతుల్లో గోరింటాకు పండించుకుని మసక వెన్నెల్లో ఆడపిల్లలు రకరకాల ఆటలు ఆడుకుంటారు. ఇప్పుడు ఎవరికీ తెలియకపోయినా టీవీలు మన గృహసామ్రాజ్యాల్లోకి, సీరియళ్ళు మన గృహరాణుల మనసుల్లోకి ప్రవేశించకముందు కాలం వరకు చాలా మందికి తెలిసిన ఆటలే  ఈ ఆటలు.

ఆరుద్ర -  బొబ్బిలి యుద్ధం సినిమాకి రాసిన పాటలో ముత్యాల చెమ్మచెక్క రతనాల చెమ్మచెక్క ఓచెలి మురిపెముగా ఆడుదమా అంటూ రాజకుమార్తెతో పాటు అమ్మాయిలందరూ కలిసి ఆడుకునే సందర్భాన్ని వర్ణించారు. ఆ పాట ఈ అట్లతద్ది పండుగనాడు తలుచుకోవడం బావుంటుంది కదా.

చెమ్మచెక్క చారెడేసి మొగ్గ
అట్లు పొయ్యంగా ఆరగించంగా
ముత్యాల చెమ్మెచెక్క ముగ్గులెయ్యంగా
రతనాల చెమ్మచెక్క రంగులెయ్యంగా
..సుబ్బా రాయుడు పెళ్ళి చూసివద్దాం రండి
మా ఇంట్లో పెళ్ళి మళ్ళీ వద్దాం రండి

ఇది అట్లతద్ది నాడు ఆడపిల్లలంతా చేరి  మసక  వెన్నెల్లో ఒకరి ఎదురుగా ఒకరు నిలుచొని అరచేతులు ఎత్తి ఇద్దరి చేతులు తాకిస్తూ చప్పట్లు కొడుతూ, చేతులు వెనక్కి తీసుకుంటూ ఆడుకుంటూ పాడుకునే పాట.
ఈ పాటలోని ముత్యాల చెమ్మచెక్క , రతనాల చెమ్మచెక్క పదాలతో తన పాట పల్లవిని ప్రారంభించారు ఆరుద్ర. ఓచెలి మురిపెముగా ఆడుదమా అంటూ ఒకరిని ఒకరు ఆడుకోవడానికి పిలుస్తూ  చెమ్మచెక్కఆడుకుంటూ పాడతారు అమ్మాయిలు. పల్లవిలో తరువాతి మాటల్లో 

తళ తళ తళతళ మెరిసే సొగసు ఇంపైన సంపంగి అమ్మాయి మనసూఅంటూ  సంపంగిలా పరిమళించే అమ్మాయిల మంచి మనసులను, తళ తళ మెరిసే బాహ్య శరీరాల సొగసును చూపిస్తారు ఆరుద్ర.
పరువము వేసిన పందిరిలో బుజబుజ రేకులు పూయవలే “-
అందరూ పెళ్ళి వయసుకి వచ్చి భర్తకోసం చేసుకునే నోము కాబట్టి ఆటల్లో పాటల్లో ఆ పరువపు ఉత్సాహం తొంగి చూస్తుంటుంది. బుజబుజరేకులు, బుజ్జారేకులు అంటూ పాడుకునే పెళ్ళి పాట ఉంది జానపద సాహిత్యంలో. బుజబుజరేకుల పిల్లుందా బుజ్జారేకుల పిల్లుందా అంటూ ప్రారంభమవుతుంది ఆ పాట. ఈ పాటలో కూడా పెళ్ళి పందిరి, పెళ్ళికూతురును తలపిస్తూ ఆ బుజబుజరేకుల పెళ్ళికూతుళ్ళని గురించి చెప్పడానికి ఈ మాటలు వాడారు ఆరుద్ర.
కలకల కిలకిల నవ్వులతో గాజులు గలగలలాడ -
కల కలమని ఉత్సాహంగా, కిలకిల మని సంతోషంగా నవ్వుతూ చేతులకి నిండుగా వేసుకున్న గాజుల చప్పుడు గల గలమని శ్రవణపేయంగా వినిపిస్తూ ఉండగా ఆ కన్నెపిల్లలు ఎంత ఉత్సాహంగా ఒప్పుల కుప్పలు ఆడుకుంటున్నారో చెప్పడానికి ఈ కలకల, కిలకిల, గలగల అనే జంటపదాలు చక్కగా వాడుకున్నారు.

ఆడపిల్లలందరూ చేరి ఆడుకునే పాటల్లో చాలా ప్రముఖమైన పాట ఒప్పులకుప్ప. ఒప్పులకుప్ప ఒయ్యారి భామ అంటూ పాడుతూ ఒకరి చేతులు ఒకరు పట్టుకుని గుండ్రంగా తిరుగుతూ ఉంటారు. చూసినవాళ్ళకి కళ్ళు తిరిగేంత వేగంతో ఆ ఆటకి పాటని కూడా ఇక్కడ రాసారు ఆరుద్ర.

ఒప్పులకుప్ప ఒయ్యారి భామ
సన్నబియ్యం చాయపప్పు
చిన్నమువ్వ సన్నగాజు
గూట్లో రూపాయ్ నీ మొగుడు సిపాయ్
రోట్లో తవుడు నీ మొగుడెవడు...

అట్లతద్ది పండుగలో ప్రధానమైనది గౌరీదేవి నోము. శివుడిని పతిగా కోరి గౌరీదేవి చేసిన నోము కనుక ఆడ పిల్లలు చక్కని భర్త కావాలని ఈ నోముని నోచుకుంటారు . ఈ ఒప్పుల కుప్ప పాటలో రాబోయే భర్త ఎలా ఉంటాడు అని ఊహించుకుంటూ ఒకరినొకరు వేళాకోళం చేసుకుంటూ పాడుకుంటారు.
అట్లతద్ది పండుగలో  11 కి ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. 11 రకాల పళ్ళు తినాలి, 11సార్లు ఉయ్యాల ఊగాలి, 11 సార్లు తాంబూలం వేసుకోవాలి ఇలా. ఈ విషయాన్ని వర్ణిస్తూనే పాటలో -

ఘుమ ఘుమ ఘుమ ఘుమ చారెడేసి మొగ్గలు 
గులాబి జవ్వాది అమ్మాయి బుగ్గలు 
అనే చరణంలో ఆ తాంబూల సేవనాన్నే వర్ణించారు.  జవ్వాది మంచి సుగంధ  ద్రవ్యం. తాంబూలం లో దాన్ని  చేర్చుకుని సేవిస్తే మరి ఎంత సువాసనో చెప్పాలా......చెప్పడం కోసమే ఆ ఘుమ ఘుమ ఘుమ అన్ని సార్లు అనడం. చెమ్మచెక్క చారెడేసి మొగ్గ పాటలోని చారెడేసి మొగ్గలని ఇక్కడ అమ్మాయిల గులాబీ బుగ్గల లోని మెరుపును, తాంబూలం వల్ల ఘుమ ఘుమ లాడుతున్న జవ్వాది  పరిమళాన్ని  చెప్పడానికి వాడారు.

ఈ ఒప్పుల కుప్ప పాట తర్వాత ఆరుద్ర మరో రెండు మాటలు వేసారు.
ఆడిన ఆటలు నోములయి కోరిన పెనిమిటి దొరకవలె. 

అదే..ఈ ఆటలకి నోములకి ఆశించే పరమార్థం. ఓచెలి మురిపముగా ఆడుదమా అంటూ ఒప్పులకుప్పలు, చెమ్మచెక్కలు ఆడుకుంటూ ఆడపిల్లలు కనులవిందు చేసే దృశ్యాన్ని తన పాటతో  మనసు  తెరమీద అందంగా ఆవిష్కరించారు  ఆరుద్ర. చక్కని జానపద గేయాన్ని సంపంగి, గులాబీ, జవ్వాది పరిమళాలతో గుబాళించే పదాలతో మరింత ఇంపుగా తీర్చారు.


పాట రచన ఆరుద్ర (భాగవతుల శంకర శాస్త్రి)
సినిమా     బొబ్బిలియుద్ధం
గానం       సుశీల బృందం
సంగీతం    సాలూరు రాజేశ్వరరావు





Thursday, October 10, 2013

ఓహోహో మామయ్యా!! ఇదేమయ్యా?? బలె బలె బాగా ఉందయ్యా.....!!

ఓహోహో మామయ్యా!! ఇదేమయ్యా?? బలె బలె బాగా ఉందయ్యా.....!!


ఓ తరానికి ఈ పాట అంటే మహా ఇష్టం. తెలుగు సినిమాలలో హాస్యం అంటే రేలంగే, రేలంగి అంటేనే హాస్యం. రేలంగిగారిమీద చిత్రించబడిన పాటల్లో ఇది ఒకటి.  రేలంగికి చాలామంది జంటగా నటించినా గిరిజతో నటించిన చిత్రాలు, పాటలు చాలా హిట్ అయ్యాయి. ప్రజలు ఆదరించిన జంట రేలంగి -గిరిజ. వారిద్దరి మీద చిత్రించబడిన గీతం ఇది.
ఈ పాట చిత్రీకరణ ఆరోజుల్లో ఎప్పుడూ ఉండేలా ఇంట్లో మాట్లాడుకుంటున్నట్టో, పార్కుల్లో డాన్సు చేస్తున్నట్టో కాకుండా ఒక జూపార్క్ లో చిత్రించబడడం విశేషం.
అమ్మాయి పల్లెటూరు అమ్మాయి. మంచి కట్టుబాట్ల మధ్య పెరిగింది. కొద్దిగా మోటుతనం, అమాయకత్వం నిండిన పడుచు. తండ్రి పల్లెటూరువాడైనా డబ్బు బాగా ఉంది కనుక కూతురుకి కొంచెం నాగీరకం నేర్పించి నాజూగ్గా కనిపించేలా  చెయ్యాలని, విదేశాలలో ఉండే డాక్టరుకి ఇచ్చి పెళ్ళి చెయ్యాలని కోరిక. అలాంటి అమ్మాయి పట్నవాసంలో పరిచయమయ్యాడు ఈ కుర్రవాడు. పట్నం చూపిస్తానంటూ ఇంటినుంచి బయటకి తీసుకువచ్చాడు. అదీ పాటకి సందర్భం.
 అబ్బాయి ఆ అమ్మాయికి వరసకి మామయ్య కాబట్టి -
 "ఓహోహో మామయ్యా ఇదేమయ్యా బలె బలెబాగా ఉందయ్యా.
ఇంటిని విడిచి షికారు కొస్తే ఎంతో హాయి కలదయ్యా...."
అంటూ తనకి  తండ్రి కట్టుబాట్ల మధ్యనుంచి దొరికిన స్వేచ్ఛను అనుభవిస్తూ ఇంటిని విడిచి వచ్చి షికార్లు కొడుతున్నందుకు సంతోషం ప్రకటిస్తుంది.
అమ్మాయిని సంబోధిస్తూ ఆ మామయ్య తాము వచ్చిన చోటు గురించి చెప్తాడు.
"ఓహొహో అమ్మాయి ఇది కాలేజీ బలె బలె బతికిన కాలేజీ
మాటలురాని మృగాలు కొన్ని మనిషికి పాఠ చెబుతాయి"
అంటూ తాము జూ పార్క్ అని పిలవబడే జంతు ప్రదర్శనశాలకి వచ్చామని చెప్తాడు. జూలో బంధించబడిన జంతువులనుంచి మనం తెలుసుకోదగిన విషయాలెన్నో ఉన్నాయంటూ, "మాటలు రాని మృగాలు సైతం మనిషికి పాఠం చెబుతాయి "అంటాడు.

ఇక్కడ జూ పార్కుని బతికిన కాలేజీ అనే పదంతో ప్రయోగించడమే సినీ అభిమానులను బాగా ఆకట్టుకుంది. చాలా ఏళ్ళపాటు ఆంధ్ర ప్రాంతాలలో  చాలామంది మద్రాసులోని జూని బతికిన కాలేజీ అని, మ్యూజియం ని చచ్చిన కాలేజీ అని పిలిచేవారు
పాలగుమ్మి పద్మరాజుగారు మొదటిగా  తన రచనలలో  మద్రాసు జూపార్కు గురించి రాస్తూ బతికిన కాలేజీ అనే పద ప్రయోగం చేసారని తెలిసింది. ఆ ప్రభావంతోనేమో ఆరుద్రగారు కూడా ఈ పాటలో జూపార్క్ ని బతికిన కాలేజీ అని సంబోధించారు. ఇది చాలా పాపులర్ అయింది కూడా. మద్రాసులో చూడదగిన స్థలాల జాబితాలో  బతికిన కాలేజీ, చచ్చినకాలేజీ అని చెప్పుకోవడం చాలామందికి తెలుసు.

పులి, సింహం వంటివి క్రూర జంతువులు. సాధుజంతువులను, మనుషులను వేటాడి భుజించే స్వభావం కలిగినవి. అవి అడవిలో నివసిస్తాయి. కానీ మనుషులు ఈవిధంగా వాటిని బోనుల్లో బంధించి ఉంచడం ఆ అమ్మాయికి ఆశ్చర్యం కలిగించింది. అందుకే-
"పులులూ చిరుతలు సింహాలన్నీ వెలుపల తిరిగితే ప్రమాదమే"
 అంటూ అందుకే వాటిని ఇలా జూలో బంధించారా? అని అడుగుతుంది. అందుకు ఆ మామయ్య ఇలా అంటాడు.

"కొందరు ఘరాన మనుషులకన్నా క్రూరము కావీ జంతువులు"
 అంటూ మనుషుల్లో ఉండే క్రూర స్వబావం జంతువుల క్రౌర్యాన్ని మించిపోయిందని చెప్తాడు.  అంతే కాక క్రౌర్యం పెరిగిన మనిషిని, మృగాన్ని కటకటాలలో పెడతారు అంటూ మనుషులలో క్రూర స్వభావం ఉన్నవారు చివరకు జైలు శిక్ష అనుభవిస్తారని ఓ మంచి నీతి పాఠం చెప్తాడు. జూలో జంతువులయినా, మనుషులలో నేరస్వభావం ప్రదర్శించిన వారైనా వారి నివాసం కటకటాల గదుల్లోనే అనే విషయాన్ని ఆరుద్ర ఎంతో చక్కగా చెప్పారు.

"గుర్రపు అంశం, గాడిద వంశం చారల చారల జీబ్రాది"
 అంటూ జూపార్క్ లోని జీబ్రా  అనే జంతువును చూపించి దాని లక్షణాన్ని ఆమెకి వివరిస్తాడు మామయ్య.  జీబ్రా చూడడానికి గాడిదలాగా ఉంటుంది. ఒళ్ళంతా నలుపురంగు నిలువు చారలుంటాయి. ఈ జీబ్రాపేరు లాటిన్ లో అడవిగుర్రం అనే అర్థంతో ఉండే పదం. అందుకే ఆరుద్రగారు జీబ్రాని అమ్మాయికి పరిచయం చేస్తూ గుర్రపు అంశం, గాడిద వంశం చారల చారల జీబ్రా అంటూ ఆమె ఎప్పుడూ చూడని జీబ్రాని చూపించాడు.
జిరాఫీ ని చూపిస్తూ

"చుక్కల జిరాఫీ ఒంటెకు బంధువు" అని చెప్పాడు. ఒంటె చాలా ఎత్తుగా బాగా సాగిన మెడతో ఉంటుంది. అందుకే చూడడానికి ఒంటెలా ఉండే ఆఫ్రికన్ జంతువు జిరాఫీ లేత పసుపురంగులో చుక్కలు నిండిన చర్మంతో బాగా ఎత్తుగా, పెద్ద తల మెడతో ఉంటుంది అందుకని దాన్ని ఒంటె కి బంధువు అంటూ వివరించాడు.
ఆ పక్కనే కోతి జాతికి చెందిన చింపాంజీలు ఉన్నాయి. వాటిని చూపిస్తూ జిరాఫీ ఒంటెకి బంధువయితే "మనిషికి బంధువు  ఈ చింపాంజీ" అని పరిచయం చేసాడు. మనిషి  ఈ రూపంలోకి రావడానికి ముందు కోతి ఆకారంలో ఉండే జంతువునుంచి పరిణమించాడని డార్విన్ అనే శాస్త్రవేత్త సిద్ధాంతం. అందుకే ఎంతో కాలంనుంచి  మనమంతా "కోతి నుంచి పుట్టాడు మానవుడు" అంటూ నమ్ముతున్నాం.

ఆరుద్రగారు కూడా దీన్నే దృష్టిలో పెట్టుకుని మనిషికి బంధువు చింపంజీ అంటూ ఆ అమ్మాయికి చూపించారు. కోతులను దగ్గరగా గమనిస్తే అవి మనుషులను ఎంత చక్కగా అనుకరించగలవో చూడగలం. అందుకే
"మనుషుల చేష్టలు కోతులవైతే - కోతి చేష్టలు కొందరివి"
 అంటూ కోతులు జంతువులు కనుక  జంతు స్వభావంతో మనుషులను అనుకరించడం లాంటివి చేస్తాయి. కానీ మనుషులు కోతి కన్నా అభివృద్ధి చెందిన జీవులు. మెదడు పెరిగింది. అయినా కొందరు తను మనిషిని అన్నమాట మరిచిపోయి కోతుల్లా ప్రవర్తించడం గురించి ఇలా అన్నారు ఆరుద్ర. కోతి వేషాలు అంటూ ఆకతాయిగా ఉండే మనుషులగురించి మనం అనుకుంటూ ఉంటాం. దానిగురించే  ఆరుద్ర ఇక్కడ చక్కగా విడమర్చి చెప్పి చీవాట్లు పెట్టారు.
"తీరున తిరిగే నోరును తెరిచే ఏనుగు లాంటిది ఏమిటది"
 అంటూ అమ్మాయి మామయ్యని ఓ జంతువును చూపించి అడిగింది.

"ఏనుగు వంటిది నీటిగుర్రము దానికి తమ్ముడు ఖడ్గమృగం " అని చెప్పాడు మామయ్య. ఏనుగు లాగా పెద్ద శరీరంతో నోరు ను బాగా తెరుస్తూ ఉన్న ఆ జంతువు ఏనుగులాగా పెద్దగా ఉన్నా దాని పేరు నీటిగుర్రము అని చెప్పాడు మామయ్య. అంతే కాక ఆ పక్కనే ఉన్న మరో జంతువు ఉంది. అది కూడా ఏనుగు లాగే భారీ శరీరంతో తిరుగుతోంది. దాన్ని చూపిస్తూ నీటిగుర్రంలాగే అది కూడా పెద్ద శరీరంతో ఉందని దాని పేరు ఖడ్గ మృగం అని చెప్పాడు.

ఇక్కడ మనుషుల స్వభావం మీద మరో చురకవేసారు ఆరుద్ర.
"అధికులు పేదల కాల్చుకు తింటే ఇవి ఆకూ అలమే తింటాయి" అంటూ.
నీటిగుర్రం, ఖడ్గమృగం రెండూ ఏనుగు లాగా అతి భారీ శరీరాలున్న జంతువులే కానీ అవి కేవలం ఆకూ అలములు తిని బతికే శాకాహార జంతువులు. మనుషుల్లో అధికులు అంటే సంపన్నులు పేదవారిని దోచుకుని తింటూ వారి రక్తమాంసాలను కష్టం రూపంలో దోచుకుని తమ సంపదను పెంచుకుంటారు. నీటిగుర్రం, ఖడ్గమృగం ఆకారంలో అధికమే అయినా అవి సాత్వికమైనవే అని చెప్తూ మనిషిలోని దుర్గుణాన్ని ఎత్తిచూపించారు.

జూ పార్క్ లో సందర్శకులు ఏనుగుపైన ఎక్కి ఒకసారి విహరించడానికి అవకాశం కల్పిస్తారు జూ వారు. ఆ మామయ్య, అమ్మాయి అలా ఆ జూలో ఏనుగును ఎక్కారు. ఏనుగుఅంబారీ ఎక్కడం అంటే మామూలుగా సామాన్యమైన విషయం కాదు కదా. పాతకాలంలో రాజులు, చాలా గొప్పవారు మాత్రమే ఏనుగును ఎక్కగలిగేవారు. అందుకే అమ్మాయికి పట్టలేని సంతోషం కలిగింది.కానీ " రాజులు ఎక్కే అంబారీపై అందరు ఎక్కుట తప్పు కదా" అంటూ రాజులు ఎక్కే అంబారీపైన సామాన్యులమైన తమలాంటి వారు ఎక్కి తిరగడం తప్పేమో అనే అమాయకపు ఆలోచనతో మామయ్యని అడిగింది.


మన భారతదేశం ప్రజాస్వామ్య దేశం. ఒకప్పుడు మాహారాజులు పరిపాలించిన ప్రాంతాలన్నిటా రాజరికం పోయి  ప్రజలచే ఎన్నుకోబడిన నాయకులతో నడిచే ప్రభుత్వాలు వచ్చాయి. అదే ప్రజా స్వామ్యం.  అందుకే ఆరుద్ర  ఇక్కడ-
" రాజులు పోయి రోజులు మారి ప్రజలే ప్రభువులు ఈనాడు "
అంటూ భారతదేశం అనుసరిస్తున్న ప్రజాస్వామ్య విధానాన్ని  మామయ్యతో చెప్పించి అమ్మాయికి పరిచయం చేసారు.
ఒహొహో మామయ్యా ఇదేమయ్యా అంటూ అమ్మాయి అడిగిన ప్రశ్నలకు, ఒహొహో అమ్మాయి అంటూ ప్రతి సంబోధనతో మామయ్యతో జవాబులు చెప్పించిన ఈ పాట అప్పటికీ ఇప్పటికీ సరదా పాటల్లో మేటిగా నిలిచింది.

పాట రచన   ఆరుద్ర(భాగవతుల సదాశివ శంకరశాస్త్రి)
చిత్రం          ఆరాధన
గానం         ఘంటసాల , పి. సుశీల
అభినయం   గిరిజ, రేలంగి

Sunday, October 6, 2013

అందాల రాముడు - ఆరుద్ర గీతం

ఆరుద్ర ప్రవృత్తి రీత్యా కమ్యూన్-ఇష్టు.అయినా సినీకవిత్వం వృత్తీ ప్రవృత్తీ కూడా అయిన వేళ ఎన్నో భక్తి పాటలు రాసారు. వాటిలో ఎన్నో పాటలు సూపర్ హిట్లు అయ్యాయి. చాలా పాటలలో రాముడే ప్రధానంగా కనిపిస్తాడు. రామాయణాన్ని ఔపోసన పడితే తప్ప తెలియని రామాయణ లోని రహస్యాలు ఆరుద్రకెరుక. ఈవిషయం ఆయన సాహిత్యమే నిరూపిస్తుంది. రామాయణానికి సంబంధించి సినిమాలలో ఏ ఘట్టానికి రాయవలసి వచ్చినా, ఏ పాత్రని తీర్చవలసి వచ్చినా ఆ సాహిత్యం ఆరుద్ర పాండిత్యానికి నిలువెత్తు అద్దం పడుతుంది. సినీమా పాటలో పల్లవి, రెండు చరణాలు వెరసి మూడు నిముషాల్లో విషయాన్ని కుదించి రాయాలి. అందుకు ఎంతో సమర్థత కావాలి. ఆరుద్రకి అది మెండుగా ఉందని ఆయన పాటలే నిరూపిస్తాయి.
వాటిలో ఒకటి -

 "అందాల రాముడు ఇందీవర శ్యాముడు, ఇనకులాబ్ధి సోముడు,  ఎందువలన దేవుడు?"

తరతరాలుగా భారతజాతి శ్రీరాముడిని ఆదర్శ దైవంగా కొలుస్తోంది. భూమిపైన స్వర్గాన్ని తలపించే రామరాజ్యాన్ని స్థాపించిన వాడిగా, ఎన్నో ఆదర్శాలను ఆచరించి ఆదర్శ ప్రాయుడుగా నిలిచిన గొప్ప రాజు శ్రీరాముడు. మరి ఆ రాముడినే ఎందుకు దేవుడిగా కొలవాలి అనే ప్రశ్న ఎవరికైనా వస్తే , వేస్తే దానికి జవాబు ఇదిగో ఇలా చెప్పొచ్చని చెప్పారన్నమాట ఆరుద్ర. రామాయణం మొత్తం సారాంశంగా రాముడి జీవితాన్ని రెండు చిన్న చరణాలలో  చెప్తూ
చిన్న పిల్లలకు కూడా అర్థమయ్యే విధంగా సాగుతుంది ఈ పాట.

రాముడు అందమైనవాడు.  నల్లకలువ వంటి  మేని రంగు ఉన్నవాడు. సూర్య వంశస్థుడు
సూర్యవంశం  అనే గొప్ప సాగరంలో ఉదయించిన చంద్రుడిలాంటి చూడచక్కనివాడు. ఈ విషయాలను చెపుతుంది పల్లవి.  అటువంటి అందాలున్నవాడు, గొప్ప వంశంవాడు – రాముడు.  అయితే సరే... కానీ ఎందువలన దేవుడు అయ్యాడు అనే ప్రశ్న వేసారు పల్లవి చివర.

ఇక ఆ ప్రశ్నకి జవాబు తొలి చరణం. తండ్రిమాటకై పదవుల త్యాగమే జేసెనూ, తన తమ్ముని బాగుకై తాను బాధ పొందెనూ ... దశరథుడు కైకకి ఇచ్చిన వరాలవల్ల మర్నాడు పట్టాభిషేకం పొంది చక్రవర్తిగా పదవి పొందవలసినవాడు, తండ్రిమాట నిలబెట్టడానికి తన పదవికి త్యాగం చేయడానికి సంతోషంగా సిద్ధపడ్డాడు. తండ్రి మాటకై - అనే మాటను గమనించాలి. తాను తండ్రికి మాట ఇవ్వడం కాదు. తండ్రి తన ముద్దులభార్య కైకాదేవికి వరంగా ఇచ్చిన మాట అది.  దాన్ని నిలబెట్టడం కొడుకుగా తన ధర్మం అనుకున్నాడు. అందుకే సంతోషంగానే అడవికి వెళ్ళాడు.
తను తప్పుకుంటే తమ్ముడు భరతుడు సింహాసనం ఎక్కి ఉన్నత స్థానం పొందుతాడు. అందుకే వనవాసం అనేది ఎంత బాధ కలిగించేదో తెలిసినా ఆ బాధని అనుభవించడానికే సిద్ధ పడ్డాడు. అందాల రాముడు అందువలన దేవుడు అంటూ ఆ చరణం ముగుస్తుంది.

రెండవ చరణంలో మళ్ళీ ఎందువలన దేవుడో మరోసారి చెప్పారు. అనుభవించదగిన వయసు అడవిపాలు చేసెను, అడుగు పెట్టినంత మేర ఆర్యభూమి జేసెను - అందాల రాముడు అందువలన దేవుడు. సన్యాసం తీసుకునే వయసులో అడవికి పొమ్మంటే పోవడం గొప్పేం కాదు కదా...మంచి వయసులో ఉండి రాజ్యం, పదవి, భోగభాగ్యాలు అనుభవించవలసిన వయసులో అడవికి పోవలసి వచ్చినా సంతోషంగా వెళ్ళాడు రాముడు. ఊరికే వనవాసం చేయడం కాదు, తాను అడుగుపెట్టినంత మేరా ఎక్కడా అసురులవల్ల మంచివారికి, పుణ్యమూర్తులకి ఇబ్బంది కలగకుండా ఆ భూమినంతా ఆర్యభూమిగా మార్చేసాడు తన రామబాణంతో. అందువలన రాముడే గొప్ప దేవుడు మరి. అందాల రాముడు అందువలన దేవుడు అంటూ ముగుస్తుంది ఈ చరణం.

మూడో చరణంలో-“ధర్మపత్ని చెరమాపగ దనుజుని దునుమాడెను, ధర్మము కాపాడుటకాసతినే విడనాడెనూ...అందాల రాముడు అందువలన దేవుడు!! అదే ....అదే రాముడి గొప్పదనం. ధర్మపత్ని అయిన సీతను కాపాడడం పతిగా తన ధర్మం. తన భార్యను తననుండి దూరం చేసి చెరపట్టినందుకు  ఆమెను కాపాడడం కోసం దనుజుడైన రావణాసురుడిని దునిమాడు (చంపాడు). కానీ తను భర్తమాత్రమే కాక రాజ్యానికి భర్తగా ధర్మ రక్షణ కోసం ఆ సతిని విడనాడాడు. సీతా పరిత్యాగం చేసాడు. రెండే రెండు వాక్యాలలో రామ ధర్మాన్ని వివరించారు ఆరుద్ర.

అందుకే అందాల రాముడు ఇందీవరశ్యాముడు ఇనకులాబ్ది  సోముడు - ఇలలో మన దేవుడు అంటూ పాట ముగుస్తుంది. పదే పదే రాముడిని అందాల రాముడు అంటూ ఈ పాటలో సంబోధించడంలో రాముడి బాహ్య సౌందర్యం మాత్రమే కాక అతను పాటించిన గొప్ప మానవ ధర్మాల వల్ల అతనిలోని అంతఃసౌందర్యాన్ని కవి గుర్తించారనిపిస్తుంది. అందానికి, సుగుణ శీలానికి రాజు మన రాముడు. రాముడి గురించి అతి చక్కని పాటని ఆరుద్రనుంచి అందుకున్న మనం ధన్యులం.

 ఆరుద్ర  ఈపాటలో   ఎన్నో సంస్కృత సమాసాలు, తెలుగు పదాలు కలగలిసిపోయి ఉంటాయి. అన్నిటికీ అర్థాలు తెలుసుకుంటే మనకి బోల్డు తెలుగు కూడా వస్తుంది.

ఇందీవరము అంటే నల్లకలువ పూవు. శ్యాముడు అంటే అటువంటి శరీరం రంగు
ఇనకులము అంటే సూర్య వంశం.అబ్ధి అంటే సముద్రం. సోముడు అంటే చంద్రుడు. వెరసి ఇనకులాబ్దిసోముడు అనే సమాసరూపంలో  సూర్యవంశం  అనే సముద్రంలో ఉదయించిన చందమామ – అంతటి అందమైనవాడు శ్రీరాముడు.  అడవిపాలు చేయడం, చెరబాపడం,  దునుమాడడం వంటివి చక్కని తెలుగు పదాలు.
చిత్రం: ఉయ్యాల - జంపాల (1965)
సంగీతం: పెండ్యాల
గీతరచయిత: ఆరుద్ర
నేపధ్య గానం: సుశీల

పల్లవి:
అందాల రాముడు ఇందీవర శ్యాముడు
ఇనకులాబ్ది సోముడు ఎందువలన దేవుడు
అందాల రాముడు ఇందీవర శ్యాముడు
ఇనకులాబ్ది సోముడు ఎందువలన దేవుడు
ఎందువలన దేవుడు
చరణం 1:
తండ్రి మాటకై పదవుల త్యాగమే జేసెను...ఊ..ఊ..
తండ్రి మాటకై పదవుల త్యాగమే జేసెను
తన తమ్ముని బాగుకై తాను బాధ పొందెను
అందాల రాముడు అందువలన దేవుడు...
అందాల రాముడు ఇందీవర శ్యాముడు
ఇనకులాబ్ది సోముడు ఎందువలన దేవుడు
చరణం 2:
అనుభవించదగిన వయసు అడవిపాలు జేసెను..ఊ...ఊ..
అనుభవించదగిన వయసు అడవిపాలు జేసెను
అడుగు పెట్టినంత మేర ఆర్యభూమి జేసెను..
అందాల రాముడు అందువలన దేవుడు ...
అందాల రాముడు ఇందీవర శ్యాముడు
ఇనకులాబ్ది సోముడు ఎందువలన దేవుడు

చరణం 3:
ధర్మపత్ని చెర బాపగ దనుజుని దునుమాడెను...ఊ..ఊ..
ధర్మపత్ని చెర బాపగ దనుజుని దునుమాడెను
ధర్మము కాపాడుటకాసతినే విడనాడెను...
అందాల రాముడు అందువలన దేవుడు
అందాల రాముడు... ఇందీవర శ్యాముడు
అందాల రాముడు... ఇందీవర శ్యాముడు
ఇనకులాబ్ది సోముడు... ఇలలో మన దేవుడు
ఇనకులాబ్ది సోముడు... ఇలలో మన దేవుడు
అందాల రాముడు... ఇందీవర శ్యాముడు
అందాల రాముడు... ఇందీవర శ్యాముడు
అందాల రాముడు... అందాల రాముడు
ఇందీవర శ్యాముడు... ఇందీవర శ్యాముడు
అందాల రాముడు... ఇందీవర శ్యాముడు
ఇనకులాబ్ది సోముడు... ఇలలో మన దేవుడు
అందాల రాముడు... ఇందీవర శ్యాముడు
ఇనకులాబ్ది సోముడు... ఇలలో మన దేవుడు